İlginizi Çekebilir
Euro Nedir?
  1. Ana Sayfa
  2. Ekonomi
  3. Dolar nedir?

Dolar nedir?

Dolar nedir? Dolar neden yükselir? Dolar neden düşer? Doların düşmesi için ne yapılmalı? Genel olarak dünya ekonomisinde doların yeri muhakkak ki çok büyük önem arz ediyor. Tüm ekonomilerde kendine yer eden bir kalıplaşmış dolar anlayışı var. Peki dolar nedir ve nasıl kontrol edilebilir? Merak ettiğiniz bu sorulara haberimizde erişebilirsiniz.

Dolar Nedir?

Dolar nedir sorusunu cevaplamak için ilk önce Amerika tarihini incelemek gerekiyor. Ancak hepinizin bildiği gibi dolar çok güçlü bir döviz olarak dünya piyasalarında işlem gören ve merkez bankalarında bolca rezerv edilen bir değer taşımaktadır. Dolar nedir sorusuna dönecek olursak aklımıza ilk önce Amerikan doları gelmektedir. Çünkü Amerika harici ülkelerde de kendi dolarlarını kullananlar vardır. Örneğin Kanada bu ülkelerden biridir. Henüz 1600 yıllarında Amerika koloniler halinde yaşanılan bir toprak parçasıyken İngiliz kolonisi olan birimler kendi aralarında maddi değeri olan banknotlar kullanmaya başlamışlardır. Bilindiği gibi bu paralardan ilki Massachusetts eyaletinde basılan ve diğerlerince de kabul görmüş olan banknotlardır. Daha sonraki dönemlerde ise Amerika eyaletleri birleşme arzusu ile hareket ettiği için iç karışıklıklar çıkmaya başlamış, tüm eyaletler birbiri ile savaşa gitmiştir.

Tabi ki bu savaş öncesinde birliğini bir şekilde ayakta tutmaya çalışan Amerika 1785 yılında çoktan ulusal para birimi olan Amerikan dolarını kabul etmişti. Dolar nedir sorusuna en net cevaplardan birisi de muhakkak ki 1861 yılında ilk kağıt paranın yani ilk kağıt Amerikan Dolarının basılarak dolaşıma çıkarılmış olmasıdır. Yine dolar nedir sorumuza cevap ararken Amerikan dolarının yeşil rengini iç savaş yıllarında basılan ve savaşı finanse etmek için kullanılan vadesiz paralardan aldığını da belirtmekte fayda var. Yıl 1913 tarihini gösterdiğinde Amerikan Merkez Bankası kurulmuştur. İşte dolar nedir sorusunu soranların doların üstünde gördüğü o meşhur ibare olan In God We Trust yani Yaratıcıya güveniyoruz ibaresi de Soğuk savaş döneminde çıkarılan bir kanunla tüm dolar banknotlarında yerini almıştır.

Dolar neden yükselir?

Dolar neden yükselir diye birçoğumuz merak etmekteyiz. Aslında ekonomistler her gün TV ve birçok platformda bu konulara açıklık getirmekteler. Ancak bizler kısa ve öz bir şekilde daha anlaşılır bir dille dolar neden yükselir sorusuna açıklık getirmeye çalışacağız. Dolar hepimizin bildiği üzere dünyanın rezerv yönünden en güçlü parası ve bu sebeple de piyasaları çalkalamada sıklıkla kullanıldığı malumunuzdur. Dolar neden yükselir sorusuna aslında döviz neden yükselir şeklinde de bakılmalıdır. Zira doların yükselmesi diğer paraları da harekete geçirmekte ve milli paralar değer kaybetme eğilimine geçmektedir. Doların yükselmesinin birçok nedeni olabilmektedir.

Bu ülkelerin aldığı bazı ekonomik kararlar, dış ve iç borçlar, faiz oranları, siyasi istikrarsızlık, IMF gibi kuruluşların etkisi, Fed kararları, yapılan yaptırımlar, turizm gelirlerinin azalması, dolara arzın azalması, yüksek enflasyon rakamları ve giderek yükselmesi gibi bir liste hazırlayıp bunu uzatarak dolar neden yükselir sorusunu cevaplamak mümkün olabilir. Ancak doların yükselmesinde en önemli faktörlerden birisi muhakkak ki cari açıktır. Cari açık ise bir ülkenin dışarıdan ithal ettiği tüm ürü ve hizmetler, dışarıya ihraç ettiği hizmetlerden daha fazlaysa bir cari açık oluşur Bu cari açık da enflasyonu ve doların yükselmesine sebep olur.

Diğer yandan ihraç ettiğimiz ürün ve hizmetler, ithal ettiklerimizi geçer ise ülkeye dolar girişi fazla olacağından ötürü piyasada da dolar arzı artacaktır. Dolar arzının artması demek de kurda bir düşüşe sebep olacak ve bu sayede dolar düşecektir. Dolar neden yükselir sorusunun en önemli cevabı ihracatın az olmasıdır. Elbette ki başka sebepler ile dolar yükselebilse de ihracatı güçlü olması ve dolar rezervinin kuvvetli olması demek dolar karşısında ekonomileri güçlü kılacak yegane silahtır.

Dolar neden düşer?

Dolar neden düşer konusu çok önemlidir. Bu konuda bilgi ve tecrübe sahibi olan milletler incelendiğinde ekonomilerindeki güç muhakkak göze çarpmaktadır. Ancak bunu sağlamak için ne yapılması gerektiği hakkında birçok fikir yürütmek de elbette ki mümkündür. Peki dolar neden düşer sorunsa sizlerle cevap arayalım. Yıllardır Amerikan doları tüm piyasalarda çok büyük bir rezerv ve ekonomik kabul görmüşlük ile ön planda durmaktadır. Tüm bu ekonomik atakların içinde bazı ülkelerde dolar düşüşte olduğu gibi bazı ülkelerde de yükselmektedir. Ancak genel manası ile gelişmekte olan ülkelerde spekülasyonlar çok olabileceği ve ihracatı ithalatın önüne geçmekte zorlandığı için dolar yükselme eğilimine girebilir. Böyle bir durumda doların düşmesi için neler yapılmalıdır sorusu yöneticileri en zor sınav verdiği sorulardan biridir.

Milli paranın değer kazanması demek ekonominin ve alım gücünün de rahatlaması manasına gelmektedir. Bunun için dolar nasıl düşer ve milli paramız nasıl değer kazanır sorusunu cevaplamalıyız. Üretim il başta gelmektedir. Bunun yanında en büyük ve en önemli faktör de hiç kuşkusuz olarak üretilen malın ihraç edilebilmesidir. Çünkü ülkeye döviz girmesi daha önce bahsettiğimiz gibi dolar arzını yükseltecek ve bu sayede de döviz kurlarında düşüş başlayacaktır. Dolar neden düşer sorusuna en güzel cevap üretimin artması ve bu malların ihraç edilmesidir. Diğer yandan dolar neden düşer sorusuna verilecek bir diğer cevap da ülkedeki istikrarın ve refah seviyesinin artması, işsizlik oranının düşmesi ve siyasi istikrarın sağlanmasıdır.

Doların düşmesi için ne yapılmalı?

Doların düşmesi için ne yapılması sorusunu elbette ki hepimiz kendimize soruyoruzdur. Bazen siyasi söylemler bazen de ekonomik göstergeler bizleri farklı şeklerde düşünmeye ve çareler aramaya sevk edebiliyor. Peki doların düşmesi için ne yapılmalı ne gibi ataklara kalkılmalıdır? Öncelikle üretim her zaman çok önemli bir ataktır. Yani ne kadar çok ve kaliteli üretim yapılırsa ki özellikle de sanayi ve döviz girdisi bakımından yüksek değerlerin üretilmesi, o malların da ihraç edilmesi gerekmektedir. Ülkemizde en büyük tük TCMB üzerinde gibi görünse de doların düşmesi için ne yapmalı sorusu yine piyasanın kendi iç dinamiklerine bağlıdır. Amerika ile siyasi ve ekonomik yönden her alanda mücadele içinde olan gelişmiş ülkelere bakıp onlarınkinden daha gelişmiş bir ekonomik düzen kurmak gerekmektedir. İnsani yönden büyük sıkıntılara sebep olan yoksulluk ile mücadele konusunda devletler yasalar çıkarmalı ve refah seviyesini arttırıcı önlemler alınmalıdır. Doların düşmesi için ne yapılmalı sorusu elbette ki genel manada büyük sıkıntıları ve sancıları da peşinde getirecek sorunlara gebe olsa da bunun sonunda en güçlü çıkanlar milli hamleleri gerçekleştiren toplumlar olmuştur.

Ülkemiz de gerek askeri alanda gerekse de milli üretimde son yıllarda gösterdiği istikrar, üretim ve ihracattaki artış da ortadadır. Türkiye gibi ülkelerde doların yükselmesi siyasi spekülasyonlar sonucu olmaktadır. Bunun içinde doların düşmesi için ne yapılmalı sorusu siyasiler kadar halkı da ilgilendiren bir konudur. Özellikle rol model olan ülkelerin dolar karşısında ne tutum takındıkları, hangi politikaları hangi kararlar ile yürüttükleri de oldukça önemli bir konudur. Özellikle bizim ülkemizde doların düşmesi için ne yapılmalı sorusu çok değerli bir soru olarak karşımıza çıkmaktadır. Daha önce de bahsettiğimiz gibi doların çıkması için birçok dış etken olabilmektedir. Fakat yerli üretimin artması ve kaliteli, ucuz olarak iç piyasayı doyurabilmesi kadar, katma değerli ürünlerin de dış piyasaya arzı sonucu gelecek döviz girdisi ile birlikte cari açığın da kapanması doların düşünü için en önemli etmek olarak görünmektedir.

Yorum Yap

Yorum Yap